Konferenca e Sigurisë në Mynih këtë vit u zhvillua mes sinjaleve të qarta për ftohje transatlantike dhe një Evrope që po e rishikon pozicionin e saj strategjik.
Një vit pas fjalimit të zëvendëspresidentit amerikan J.D. Vance në MSC 2025 (14 shkurt 2025), që tronditi sallën me kritika të ashpra ndaj udhëheqjes evropiane, toni këtë herë u dominua nga thirrjet evropiane për më shumë autonomi dhe aleanca të reja.
Si moment simbolik i kësaj distance u interpretua edhe fakti që Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e anashkaloi në minutën e fundit një takim të rëndësishëm me liderë/zyrtarë evropianë për Ukrainën. SHBA e arsyetoi me ngarkesë në axhendë, ndërsa zyrtarë evropianë shprehën irritim; Financial Times raportoi se takimi u pa si “pa substancë” pa praninë e Rubios. Vlen të theksohet se Rubio megjithatë zhvilloi më pas takim bilateral me kancelarin gjerman Friedrich Merz.
Merz: Evropa duhet të ndryshojë mendësi
Në hapje, kancelari gjerman Friedrich Merz e përshkroi konferencën si një “sizmograf” të zhvillimeve globale dhe paralajmëroi se rendi i vjetër po shpërbëhet, ndërsa politika e fuqive të mëdha po bëhet më e ashpër. Ai kërkoi që Evropa “ta ndërrojë çelësin” në mënyrën si mendon: të forcojë kapacitetet ushtarake, të ulë burokracinë dhe të ndërtojë një shtyllë më sovrane evropiane brenda marrëdhënies transatlantike, duke pranuar se varësia nga SHBA-të ishte edhe zgjedhje evropiane.
Në të njëjtën frymë, raportimet/analizat theksojnë se Evropa po “shikon në të gjitha drejtimet” për partneritete dhe marrëveshje ekonomike e strategjike, si shenjë e një vetëbesimi në rritje.
Macron: s’ka paqe pa Evropën
Presidenti francez Emmanuel Macron përsëriti se çdo vendim që prek evropianët duhet të merret me evropianët në tavolinë, sidomos kur flitet për Ukrainën. Mesazhi ishte i drejtpërdrejtë: nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme pa përfshirjen e Evropës dhe pa uljen e varësive strategjike.
Thirrje për mbrojtje të përbashkët dhe financim të ri
Shefja e diplomacisë së BE-së, Kaja Kallas, hodhi idenë e huamarrjes së përbashkët për mbrojtjen (në logjikë të ngjashme me instrumentet e kohës së pandemisë), duke argumentuar se kërcënimet janë të përbashkëta dhe përgjigjja duhet të jetë po ashtu e përbashkët.
Edhe presidenti finlandez Alexander Stubb theksoi se evropianët kanë kapacitet të marrin mbi vete mbrojtjen e tyre, ndërsa zëra nga industria gjermane folën për planifikim më të pavarur të sigurisë, edhe për skenarë ku marrëdhëniet me Uashingtonin përkeqësohen.
